Việc làm thêm online buổi tối: nên làm gì?

Bạn vừa gõ tìm việc làm thêm buổi tối, tay còn để trên bàn phím mà trong bụng đã lấn cấn. Một chút sợ dính lừa, vì lướt tới đâu cũng thấy người ta kể chuyện mất tiền oan. Một chút sợ bỏ ra mấy buổi tối hiếm hoi rồi chẳng đi tới đâu. Cảm giác đó quen lắm, và tôi muốn bạn nhẹ lòng ngay từ đây: có những việc thật, làm được thật, chỉ cần biết chỗ nào bước vào, chỗ nào nên tránh.

Nói gọn, việc làm thêm online buổi tối là kiếm thêm thu nhập qua mạng, làm vào mấy tiếng rảnh sau giờ làm chính. Bạn không phải nghỉ việc, không phải buông chỗ đang ổn. Ban ngày vẫn đi làm như thường. Tối về, lúc con đã ngủ, lúc chén bát đã rửa xong, bạn kéo ghế ngồi vào bàn, mở máy, làm thêm một chút cho dày túi tiền.

Việc thì nhiều, nhưng gom lại chỉ có hai nhóm, và cả bài này tôi sẽ bám theo hai nhóm đó cho bạn dễ nhớ.

Nhóm một là đổi công lấy tiền ngay: làm giờ nào có tiền giờ đó, ngưng tay thì cũng ngưng tiền. Nhóm hai là làm một lần rồi tích luỹ lại thành tài sản: bỏ công một lần, sau còn xài lại, có khi tiền vẫn về lúc bạn đang bận việc khác.

Chọn lộn nhóm là một trong những lý do người ta làm hoài vẫn thấy đuối. Chuyện này tôi sẽ kể kỹ ở phía sau.

Có một điều bạn nên biết trước cho đỡ hụt hẫng: đây không phải chỗ làm giàu nhanh. Không có chuyện tối nay bấm vài cái, sáng mai đổi đời. Ở đâu hứa với bạn kiểu đó, bạn cứ dè chừng cho chắc.

Có mấy điều hồi mới bắt đầu, ai cũng ước phải chi có người nói trước cho một tiếng. Để tôi kể bạn nghe.

Buổi tối làm thêm online được những việc gì?

Trước hết, kể thẳng ra buổi tối bạn làm được những gì, chia đúng hai nhóm đã nói ở trên, để bạn soi mình hợp cái nào. Đọc chậm chút, tới đâu thấy giống mình thì dừng lại ngẫm.

Nhóm đổi công lấy tiền ngay là làm giờ nào tính tiền giờ đó. Bạn bỏ vài tiếng, xong việc là có tiền cầm, nhưng ngưng tay thì cũng ngưng tiền.

• Viết bài thuê: hợp người viết trôi chảy, có nơi trả theo bài. Vào nghề nhanh, nhưng đơn giá lúc đầu thường thấp, phải viết nhiều mới đủ.
• Dịch thuật: ai vững ngoại ngữ thì đây là nghề rõ ràng, công khá. Cái khó là kén người, sai một chữ chuyên ngành là bị trả lại sửa.
• Nhập liệu: ai cũng làm được. Mà chính vì dễ nên công thấp, và đây cũng là chỗ hay bị lừa nhất, tí nữa tôi nói kỹ.
• Chỉnh ảnh, dựng video ngắn: có chút tay nghề phần mềm là nhận được đơn lẻ, giá hơn nhập liệu. Đổi lại phải có sẵn kỹ năng, không học một tối là làm được.
• Gia sư online: bạn rành môn gì kèm môn đó qua mạng. Thu nhập ổn, nhưng bị buộc giờ cố định theo lịch học viên.
• Trực chăm khách, chăm fanpage thuê: trả lời tin nhắn, đăng bài giúp shop. Việc nhẹ tay nhưng hay phải ngồi canh đúng khung giờ khách nhắn.

Nhóm tích luỹ thì khác hẳn. Bạn bỏ công một lần, sản phẩm nằm đó xài lại, có khi tiền tới ngay lúc bạn đang bận việc chính.

• Làm nội dung: viết blog, nuôi kênh TikTok hay YouTube. Một video quay hôm nay, vài tháng sau vẫn có người xem. Cái giá là đi chậm, thời gian đầu gần như chưa thấy đồng nào.
• Affiliate (giới thiệu hàng cho người ta mua rồi mình nhận hoa hồng): không ôm hàng, không cần vốn nhập. Làm được ở đủ ngành, mỹ phẩm, đồ bếp, mẹ và bé, công nghệ, sách, chứ không bó vào một nghề nào. Cũng đi chậm lúc đầu, phải chịu khó làm đều.
• Bán đồ handmade hay sản phẩm số của mình: tự làm rồi bán, lời cao hơn vì không qua trung gian. Đổi lại bạn ôm luôn cả khâu làm lẫn khâu bán.

Có một chỗ bạn nên để mắt ngay từ bây giờ cho khỏi mất tiền oan. Chỗ nào rao "việc nhẹ tại nhà, lương cao, không cần kỹ năng, không cần kinh nghiệm" thì khoan mừng đã.

Cái gì vừa nhàn, vừa nhiều tiền, lại chẳng đòi hỏi gì ở bạn, thường là cái bẫy đang chờ sẵn.

Còn phân biệt việc thật với việc lừa ra sao, tôi để dành hẳn một phần bên dưới kể cho bạn nghe.

Trước khi chọn nên tự soi điều gì?

Nhìn qua danh sách trên, chắc bạn đã thấy mắt dừng lại ở một hai cái. Nhưng khoan hẵng lao vào chọn. Ngồi xuống, pha ly nước, tự soi lại mình một lát cái đã. Nghe thì nhỏ, nhưng đây đúng là chỗ nhiều người bước hụt. Thấy ai đó khoe một tháng kiếm được bao nhiêu là mắt sáng lên, nhảy vào làm y hệt, được vài tuần thì đuối, tối nào mở máy lên cũng thấy nặng, rồi bỏ ngang và nghĩ "chắc tại mình dở". Không phải đâu. Chỉ là việc đó chưa hợp với người mình thôi.

Bạn thử ngồi với ba câu hỏi này, trả lời thật lòng, chẳng cần nói cho ai nghe.

Một, mỗi tối mình thật sự còn lại bao nhiêu thời gian? Không phải con số trong đầu lúc hào hứng, mà con số thật. Nhớ lại tối gần nhất đi: cơm nước xong, con ngủ rồi, cái bếp lau cho khô, lúc đó là mấy giờ, và người bạn còn tỉnh hay đã rã ra chỉ muốn ngả lưng. Rảnh đều mỗi tối, hay bữa có bữa không vì còn tăng ca, còn con ốm. Con số này quyết định nhiều hơn bạn tưởng.

Hai, mình đang rành gì, quen gì, gần với đời sống mình nhất? Việc nào dính tới thứ bạn đụng vào mỗi ngày thì bạn có sẵn lợi thế, đỡ phải học lại từ con số không. Người suốt ngày trong bếp thì nhìn cái rổ là biết ngay cái nào hái rau, cái nào rửa tôm cho ráo nước. Với họ là chuyện thường, với người ngoài lại là hiểu biết không mua được. Thứ bạn tưởng tầm thường của mình, đặt đúng chỗ, hoá ra là cái riêng.

Ba, lúc này mình cần gì hơn: tiền vào ngay để đỡ ngặt, hay chịu bỏ công gom góp trước để sau này nhẹ tay? Cả hai đều được, chẳng cái nào sai. Chỉ cần biết mình đang đứng ở đâu thì mới chọn đúng lối, đỡ đi được nửa đường mới thấy không hợp.

Ba câu này không có đáp án chung. Đáp án của bạn là của riêng bạn. Trả lời xong, tự nhiên bức tranh sáng ra, và mấy phần đọc phía sau sẽ nhẹ đầu hơn nhiều.

Làm buổi tối kiếm được nhiều tiền không?

Trả lời xong ba câu đó rồi, thể nào trong đầu bạn cũng bật lên câu tiếp theo: vậy làm mấy tiếng buổi tối thì được bao nhiêu tiền. Câu này ai mới bắt đầu cũng hỏi, và bạn xứng đáng nghe một câu thật.

Nói thẳng: làm thêm buổi tối có ra tiền, nhưng không phải kiểu đổi đời trong một tháng. Mấy tiếng ít ỏi sau giờ làm, vừa muốn nghỉ, vừa bị cái điện thoại kéo đi, nên đường đi chậm hơn bạn tưởng, đó là chuyện thật. Ai hứa với bạn vài tuần là có tiền triệu đều đều, người đó đang bán cho bạn một giấc mơ, không phải một cái nghề.

Nhưng cái được thì cũng thật. Bạn tự chọn giờ của mình, rảnh lúc nào làm lúc đó, không ai đứng sau lưng chấm công. Bạn không phải bỏ vốn lớn, nhiều việc chỉ cần cái điện thoại và một góc yên tĩnh. Và nếu chọn đúng loại việc, mồ hôi bạn đổ ra đêm nay không bay đi mất, nó đọng lại thành tài sản.

Chỗ này bạn để tâm một chút, vì nó quyết định tiền về theo kiểu nào. Có loại việc là đổi công lấy tiền: nhập liệu, trực page, sửa lặt vặt. Ngồi vào thì có tiền, rời tay là hết, y như cái vòi nước bật thì chảy, khoá thì thôi. Thấy tiền nhanh, nhưng làm hoài không ngơi được. Loại đổi công cho bạn tiền của hôm nay.

Có loại việc là tích luỹ: làm nội dung, dựng kênh, affiliate. Một cái video bạn quay đêm nay, tháng sau vẫn nằm đó chạy tiếp, kéo đơn về cả lúc bạn đang ngủ hay đang ở chỗ làm chính. Bù lại, những ngày đầu nó im ru tới sốt ruột. Loại tích luỹ cho bạn tiền của những ngày sau. Bạn đang cần cái nào hơn?

Tôi kể bạn nghe chỗ này cho bạn đỡ chộn rộn. Ba tháng đầu vào affiliate, tôi không ra nổi một đơn nào. Có tối ngồi nhìn màn hình trống trơn, tưởng mình chọn sai đường. Giờ mỗi tháng nó nuôi được tôi, nhưng số của tôi là số của riêng tôi, mỗi người mỗi hoàn cảnh, có tháng ngon có tháng ế là thường.

Nên tháng đầu chưa thấy đồng nào, bạn đừng vội nghĩ mình dở. Có người buông tay đúng ngay lúc mọi thứ sắp nhúc nhích, uổng lắm. Bạn thì cứ để nó chạy thêm chút nữa.

Làm sao biết việc nào thật, việc nào lừa?

Nãy giờ tôi nhắc mấy lần chuyện dè chừng lừa đảo. Giờ nói cho trọn, vì đây là chỗ tiền bạn dễ đi nhất. Bạn còn nhớ cái cảm giác đọc một tin tuyển việc nghe êm tai, tim hơi khấp khởi, rồi tự nhiên thấy chột dạ không? Cái chột dạ đó không phải bạn lo xa đâu. Nó đang đứng canh cửa giùm bạn. Ai mới tìm việc online buổi tối cũng đi ngang mấy lời mời ngọt như vậy, hứa nhẹ nhàng mà tiền vô đều. Bạn không cần rành rẽ gì nhiều, chỉ cần nhớ vài dấu hiệu là lọc được gần hết.

Dấu hiệu dễ thấy nhất là bắt bạn bỏ tiền ra trước mới cho làm. Kêu đóng phí giữ chỗ, mua tài liệu, nạp một khoản để "kích hoạt tài khoản", cọc trước rồi mới giao việc. Một chỗ thuê bạn làm thật thì gần như không đời nào bắt bạn nạp tiền trước. Người ta trả công cho bạn, chứ đâu phải để moi tiền của bạn.

Dấu hiệu thứ hai là việc nhẹ, lương cao, không cần biết gì cũng làm được. Ngồi nhà bấm điện thoại vài tiếng, tháng mấy chục triệu. Nghe sướng cái lỗ tai lắm. Nhưng bạn thử nghĩ chậm lại một nhịp: việc gì dễ tới mức đó mà lương cao vậy thì cả xóm đã tranh nhau làm hết rồi, đâu tới lượt mình. Chỗ nào tô càng hồng, bạn càng nên đứng lại nhìn cho kỹ.

Dấu hiệu thứ ba là kiểu giục. Chỗ nào cứ hối bạn nạp gấp, ép chạy quảng cáo để lên cấp cho nhanh, dọa "hết suất", thì nên cẩn thận. Việc thật không ai bắt bạn quyết trong năm phút cả.

Muốn tiền của bạn thì người ta hay giục. Muốn thuê bạn làm thì người ta để bạn thong thả.

Có mấy chỗ bạn nên để ý cho khỏi mất tiền oan. Trước khi làm với ai, bỏ ra mười phút gõ cái tên đó lên mạng, tên người tuyển, tên công ty, số điện thoại, gõ thêm chữ "lừa đảo" xem đã có ai từng dính chưa. Đừng chuyển cọc cho người lạ khi chưa rõ đầu đuôi. Và dù họ xưng là bên tuyển dụng hay ngân hàng, tuyệt đối đừng đưa mã OTP hay mật khẩu cho ai. Cái mã đó là chìa khóa tài khoản của bạn, đưa ra là mở toang cửa cho người ta.

Nhớ mấy cái này rồi, phần lớn cạm bẫy tự nó lộ ra. Chỗ nào bạn hỏi kỹ mà họ cáu, họ né, họ hối, thì bạn cứ lùi lại một bước cho thong thả. Bạn hỏi kỹ chẳng mất gì, mà nhẹ dạ thì có khi mất cả tháng lương.

Người bận nên chọn việc nào?

Lọc được chỗ lừa rồi, giờ tới câu thực tế nhất cho người ít thời gian: trong đống việc thật đó, nên chọn cái nào. Nếu tối nào của bạn cũng chỉ còn một hai tiếng, mà mấy tiếng đó cũng phập phù bữa có bữa không, thì lời gọn nhất tôi muốn gửi bạn là: hãy ưu tiên việc tích luỹ. Tức là việc bạn bỏ công một lần, xong nó còn nằm đó làm tiếp cho bạn, chứ không phải cứ ngồi vào bàn mới có tiền, đứng dậy là tắt.

Vì sao làm nội dung hay affiliate lại hợp người bận? Vì bạn làm lúc nào rảnh cũng được, không ai bắt bạn ngồi đúng khung giờ. Cái video bạn quay tối nay, đăng lên rồi, mai kia bạn đi làm cả ngày ngoài công ty, nó vẫn âm thầm chạy, vẫn có người xem, vẫn có thể ra đơn trong lúc bạn đang ăn trưa, đang ngủ. Đơn đầu tiên tôi có là một cái loa với cái vòng chống liếm cho thú cưng, hoa hồng hai chục phần trăm. Video đó tôi quay xong rồi để đấy, nó tự kéo đơn về, chứ tôi có ngồi canh nó đâu.

Có một chỗ tôi muốn bạn để ý, cho khỏi phí mấy tháng đầu như tôi từng phí. Người mới hay vấp đúng một cái: thấy chỗ này chưa ra tiền là nhảy qua chỗ khác, ôm một lúc năm bảy thứ, rồi cái nào cũng làm dở dang. Tôi hiểu cái cảm giác đứng núi này trông núi nọ đó, ai mới bắt đầu cũng thấy vậy. Nên tối nay, bạn chỉ cần chọn một thứ thôi. Chọn cái gần cuộc sống của bạn nhất, cái bạn đang quen dùng, quen làm, để cái mình sẵn có thành lợi thế, đỡ phải học lại từ đầu.

Còn nếu bạn đang cần tiền gấp, hoá đơn dồn tới sau lưng rồi, thì mấy việc đổi công lấy tiền ngay như nhập liệu, viết thuê, trực page vẫn ổn cho lúc này. Cứ làm cho có đồng ra đồng vào đã, rồi để dành chút công buổi tối cho việc tích luỹ sau.

Giờ tới bước nhỏ cho tối nay. Bạn lấy tờ giấy, viết ra câu trả lời cho ba câu hồi nãy: mỗi tối mình rảnh thật bao nhiêu, mình rành gì thích gì, cần tiền ngay hay chịu khó tích luỹ. Rồi khoanh lấy một việc. Xong thì làm liền một cái thật bé: lập một tài khoản, viết thử một đoạn, hay quay thử một clip bằng chính cái điện thoại đang cầm trên tay. Đừng chờ đủ mới làm. Cứ làm để đó cho có cái đầu tiên, rồi sửa dần.

Câu hỏi thường gặp

Không có kinh nghiệm gì làm được không? Được. Ai mới bắt đầu cũng đứng ở vạch xuất phát đó thôi, bạn không đi sau ai cả. Cách đỡ chật vật nhất là chọn việc gần cuộc sống mình nhất, cái mình quen tay quen mắt mỗi ngày. Thứ bạn dùng riết thành thạo mà người ngoài không rành, tự nó là lợi thế của bạn, đỡ phải học lại từ đầu.

Mỗi tối chỉ 1-2 tiếng có đủ không? Đủ để bắt đầu. Bạn cứ nhớ giùm một điều cho đỡ sốt ruột: rảnh ít thì mình đi chậm hơn một chút, vậy thôi. Cái ăn nhau là đều tay. Mỗi tối một hai tiếng mà tối nào cũng làm, còn hơn dồn hết vào một buổi cuối tuần rồi cả tuần bỏ trống.

Bao lâu thì ra tiền? Cái này mỗi người mỗi khác, không ai dám hứa trước với bạn. Có người vài tuần đã cầm được đồng đầu tiên, có người phải vài tháng mới thấy. Nên nếu tháng đầu bạn chưa thấy gì, đừng vội nản, đó là chuyện thường của người mới, không phải tại bạn dở đâu.

Có phải bỏ vốn không? Phần lớn việc làm thêm online thật thì không bắt bạn nạp tiền trước. Chỗ nào bắt đặt cọc, bắt mua gói mới cho làm, hối bạn chuyển khoản gấp kẻo hết suất, thì bạn khựng lại xem cho kỹ. Mấy dấu hiệu đó thường là để moi tiền bạn, cẩn thận vẫn hơn.

Có phải nghỉ việc chính không? Không. Đây là việc làm thêm buổi tối, sau giờ làm chính. Bạn giữ nguyên công việc đang có, chỉ tận dụng mấy tiếng rảnh. Khi nào nó đủ vững, đủ tiền nuôi mình rồi hẵng tính chuyện lớn hơn, không việc gì phải buông hết ngay từ đầu.

Làm sao biết chỗ tuyển có lừa không? Có mấy dấu hiệu bạn nhớ để tránh mất tiền oan: bắt nạp tiền hoặc đặt cọc trước mới cho làm; hứa việc nhẹ lương cao mà chẳng cần kỹ năng gì; cách trả tiền nói vòng vo không rõ. Trước khi làm, bạn gõ thử tên người hoặc công ty đó lên mạng coi có ai than phiền không. Và đừng bao giờ đưa mã OTP hay mật khẩu cho ai, dù họ nói ngọt cỡ nào.

Người hướng nội, ngại lên hình có làm nội dung được không? Được. Bạn không cần diễn, không cần nói hay. Mình ngoài đời ra sao thì lên video y vậy, quay mộc thôi vẫn ra đơn. Mấy buổi đầu cầm điện thoại lên còn run tay, quay vài lần là quen dần. Cái người xem cần là thật, chứ không phải bóng bẩy.

Nhận cuốn ebook miễn phí để bắt đầu

Đọc tới đây, chắc trong đầu bạn đã nhen lên một hai việc muốn thử. Nhưng bắt đầu một mình thì hơi chông chênh. Tối nay mở máy lên, bạn lại không biết nên làm bước nào trước bước nào sau, rồi cái nỗi lo bị lừa cứ lẩn quẩn đâu đó chưa chịu đi.

Tôi là Thịnh, người làm affiliate và từng đi qua đúng đoạn đường bạn đang đứng. Tôi để lại đây một cuốn ebook nhỏ, Tâm sự nghề kiếm tiền online, tặng bạn miễn phí. Trong đó tôi kể mộc mấy chỗ tôi từng vấp lúc mới vào nghề, ba tháng đầu chưa ra nổi một đồng, suýt bỏ cuộc, và cách tôi gỡ từng nút để đi tiếp.

Bạn cầm nó như cầm tấm bản đồ của một người đã đi qua đoạn đường đó, đỡ phải dò dẫm một mình, đỡ sợ hụt chân vào mấy cái bẫy.

Để lại email, cuốn sách sẽ tới hộp thư của bạn trong ít phút. Đọc xong, ngay tối nay bạn đã có thể chọn một việc và làm thử bước đầu tiên, nhẹ nhàng thôi, nhưng là bước thật. Nếu sau đó bạn muốn đi bài bản hơn, có khoá học của tôi ở mục /khoa-hoc/, nhưng cứ đọc cuốn sách miễn phí trước đã, không vội gì.