Affiliate là gì?

Bạn vừa gõ "affiliate là gì" lên Google, và trong đầu có lẽ đang có hai luồng chạy song song. Một bên tò mò: nghe nói kiếm tiền online mà không cần nhập hàng, không ôm kho, không đóng gói ship cọc, có thật vậy không. Một bên hơi gợn: hay lại là mấy trò lùa gà, dụ người ta nạp tiền rồi mất hút.

Cảm giác vừa muốn tin vừa sợ hố đó, ai mới nghe cũng có. Nên ở đây tôi nói mộc cơ chế của nó thôi, đọc xong bạn tự thấy thật hay ảo.

Affiliate, tiếng Việt là tiếp thị liên kết, hiểu nôm na thế này: bạn giới thiệu sản phẩm của người khác, ai mua qua link của bạn thì bạn được hoa hồng. Chỉ vậy. Bạn không bỏ vốn nhập hàng, không chất thùng hàng chật góc nhà, không thức đêm dán tem đóng gói. Việc của bạn là giới thiệu, phần còn lại nhà cung cấp và nền tảng lo.

Để dễ hình dung, một đơn affiliate có bốn mắt xích:

Nhà cung cấp: người có sản phẩm, sẵn sàng trích hoa hồng cho ai bán giúp.
Nền tảng liên kết: cái sàn ở giữa, ghi nhận đơn nào tới từ ai để trả đúng người.
Người làm affiliate: là bạn, người đi giới thiệu.
Người mua: khách bấm link của bạn rồi đặt hàng.

Nó có ở đủ ngành. Người review nồi chiên không dầu gắn link dưới video, ai mua qua đó thì họ có hoa hồng. Người thử thỏi son rồi để link, bán được cũng vậy. Người mê sách giới thiệu một cuốn hay, có người mua thì được chia phần. Bạn bán gì cũng chung một cơ chế đó.

Có một chỗ người mới hay lấn cấn, tôi nói luôn cho bạn yên tâm. Cái mã nằm trong link của bạn giống như một tấm vé có ghi sẵn tên bạn. Khách bấm vào, đặt hàng, hệ thống nhìn tấm vé mà biết đơn này của ai để trả hoa hồng.

Cái link đó như một tấm vé có ghi sẵn tên bạn.

Và điều nhiều người nhẹ nhõm nhất khi hiểu ra: khách mua qua link của bạn KHÔNG hề bị đội giá. Giá y như khách tự vào mua. Hoa hồng là nhà cung cấp trích ra từ phần của họ, chứ không cộng thêm vào tiền khách trả. Bạn không lấy thêm của ai đồng nào. Bạn đứng ở giữa, giúp người đang cần gặp đúng món họ cần, rồi được trả công cho việc giới thiệu đó.

Affiliate khác gì dropshipping và tự nhập hàng?

Đọc tới đây, chắc trong đầu bạn đang gợn lên một câu quen quen: "Nghe cũng na ná mấy kiểu bán hàng online khác thôi mà?" Tôi hiểu cảm giác đó, hồi mới vào tôi cũng lẫn y hệt vậy. Để bạn nhìn một lượt cho rõ, tôi đặt ba cách cạnh nhau. Bạn thử hình dung buổi tối đầu tiên ngồi tính chuyện bán hàng xem sao.

Tự nhập hàng về bán. Bạn bỏ tiền lấy hàng, ôm nguyên thùng hàng về nhà, rồi tự bán ra. Cách này lời cao nhất, vì bán được bao nhiêu bạn ăn trọn phần chênh. Nhưng nó cũng nặng vai nhất: phải bỏ vốn, chất hàng đầy nhà, lo hàng tồn, lo đóng gói, lo ship, lo khách trả hàng. Bán chạy thì mừng, mà nhập nhiều bán không hết thì tiền nằm chết trong đống hàng, nhìn mà xót ruột.

Dropshipping (bán không cần ôm kho). Nhẹ hơn một chút: hàng không nằm trong nhà bạn, khách đặt thì bạn báo nhà cung cấp gửi thẳng cho khách. Nghe khoẻ, nhưng bạn vẫn là người đứng tên đơn. Khách có gì phàn nàn, người ra mặt trả lời vẫn là bạn.

Affiliate (tiếp thị liên kết). Nhẹ vốn và nhẹ lo nhất trong ba cái. Bạn chỉ giới thiệu, không đụng vào hàng, không nhập, không kho, không gói, không ship, không xử một cái đơn nào. Khách bấm link của bạn mua, nhà cung cấp lo hết phần sau, bạn nhận hoa hồng. Đổi lại, bạn cũng ít quyền nhất: giá bao nhiêu, khuyến mãi ra sao là do bên bán quyết.

Affiliate không phải cách kiếm nhiều nhất trên mỗi đơn, mà là cách bạn bước vào nhẹ nhất.

Gần như không cần vốn, nên affiliate hợp với người mới, nhất là khi trong túi bạn chưa dư tiền để ôm hàng. Có một chỗ bạn nên nhớ cho đỡ hụt hẫng về sau: nhẹ vốn không có nghĩa là nhẹ công. Bạn không mất tiền nhập hàng, nhưng phần công sức sẽ đổ vào việc học cách nói cho người ta tin và chọn đúng món để giới thiệu.

Vì sao nhiều người chọn affiliate?

Cái kéo người ta vào đông nhất là bạn gần như không cần vốn. Không phải rút tiền nhập hàng, không thuê kho, không để một góc nhà chất đầy thùng rồi tối nằm nghĩ "đống này bán không hết thì sao". Không đóng gói, không canh điện thoại chờ đơn, không đau đầu vụ đổi trả. Việc của bạn gom lại còn một chuyện: giới thiệu đúng món cho đúng người đang cần. Có đơn, nền tảng tự tính hoa hồng chuyển về cho bạn.

Tôi kể bạn nghe cho dễ hình dung. Hồi còn ôm cửa hàng, có tháng doanh thu tôi lên cỡ trăm triệu, nghe thì sướng tai, mà lời thật về tay chỉ sáu tới mười triệu. Số kia phải gánh vốn hàng, gánh kho, gánh lương. Qua affiliate, cũng chừng đó công sức bỏ ra, nhưng tôi không phải cõng mấy khoản nặng đó trên vai nữa, nên phần còn lại nhẹ hơn hẳn.

Cùng một sức bỏ ra, một bên vác cả cái kho trên lưng, một bên tay không.

Đây là con số riêng của tôi, tôi kể để bạn thấy mô hình nó nhẹ ở đâu, chứ không phải để hứa bạn cũng y vậy.

Nhiều người tưởng nền tảng dại mới đi chia tiền. Không phải đâu. Họ chỉ trả khi có đơn thật. So với tự bỏ tiền chạy quảng cáo rồi hên xui, trả hoa hồng cho người bán được hàng vừa rẻ vừa chắc. Bạn bán ra, họ mới trả, hai bên cùng có.

Cái hay nữa là ai cũng bán được từ chính thứ mình rành. Người mê son phấn nói chuyện mỹ phẩm, người đứng bếp cả ngày chỉ đồ nấu ăn, người sành công nghệ review món họ xài mỗi bữa. Bạn không cần trở thành một ai khác, cứ bắt đầu từ cái mình đang sống cùng mỗi ngày.

Affiliate có lừa đảo không, kiếm được bao nhiêu?

Hai câu này tôi được hỏi hoài, hỏi nhiều tới mức tôi biết đằng sau nó là một nỗi lo rất thật. Bạn sợ đổ công đổ sức vào một thứ hoá ra chỉ là bánh vẽ. Cảm giác đó chính đáng, ai mới nghe tới kiếm tiền online mà chẳng gờn gợn.

Nên tôi gom lại nói cho bạn nhẹ lòng.

Bản thân affiliate không phải trò lừa. Nó là một cách bán hàng có thật, các sàn lớn đều mở mục này, ai giới thiệu ra đơn thì được trả hoa hồng công khai. Cái máy đó chạy thật, tiền về thật. Vậy sao nghe hai chữ affiliate nhiều người vẫn thấy lợn cợn? Vì có mấy người xấu núp sau cái tên đó để moi tiền người mới. Cái lừa nằm ở người, không nằm ở nghề.

Bạn nhớ giùm tôi một dấu hiệu, để khỏi mất tiền oan:

Chỗ nào dạy bán nhanh, giục nạp tiền, ép chạy quảng cáo để giàu nhanh, thường là lừa. Cẩn thận.

Gặp nơi nào hứa bạn vài tuần đổi đời, đóng học phí gấp là có thu nhập liền, thì cứ lùi một bước mà nhìn cho kỹ. Nghề thật không ai đi hứa kiểu đó.

Giờ tới câu bạn thắc mắc nhất: kiếm được bao nhiêu?

Kiếm được thật. Nhưng có một điều tôi muốn bạn nghe cho rõ ngay từ đầu:

Mỗi người mỗi khác, tôi không dám cam kết bạn kiếm được như vậy.

Riêng ngách thú cưng tôi đang làm, hiện hơn 70 triệu một tháng và vẫn đang nhích lên, tính tới đầu tháng 7 này. Con số đó là thật, nhưng nó là kết quả của tôi, sau một quãng đường chẳng đẹp đẽ gì.

Để bạn khỏi ảo tưởng, tôi kể luôn khúc đầu. Ba tháng đầu tôi không ra nổi một đơn. Có đêm ngồi nhìn cái điện thoại im ru, tôi đã tính bỏ. Rồi cái kênh đang chạy bị sập vì trùng video, tôi phải làm lại từ con số không. Có tháng đơn về đều tay, có tháng vắng hoe.

Tôi kể không phải để bạn nản.

Chậm ra đơn lúc mới vào là chuyện bình thường, không phải bạn kém.

Ai bước vô cũng có một đoạn loay hoay y như vậy. Ở khúc đó, bạn không lẻ loi đâu.

Người mới nên bán cái gì?

Câu hỏi này làm nhiều người khựng lại ngay ngày đầu. Sàn bày ra cả triệu món, nhìn tới nhìn lui chẳng biết bám vào đâu, càng nhìn càng rối.

Câu trả lời gọn thôi: chọn một ngách cụ thể, gần cuộc sống của bạn nhất, và đừng ôm đồm. Bán cái bạn quen tay, bạn dùng mỗi ngày, bạn thật sự hiểu.

Vì sao lại vậy? Vì khách mua không phải vì bạn nói hay, mà vì bạn hiểu món đó thật, đã sống với nó thật. Khi bạn hiểu, lời nói ra tự nó có sức nặng, người nghe cảm được ngay. Còn nếu bạn chỉ đỡ sản phẩm lên rồi đọc y mô tả trên sàn, khách lướt qua trong một cái chớp mắt.

Bạn còn nhớ cảm giác đứng trong bếp nhà mình không? Người quen tay bếp chỉ liếc là biết cái rổ nào để hái rau, cái nào để rửa tôm. Cái biết đó, người ngoài nhìn vào không có. Nó lên video, lên bài viết, tạo một sức nặng vô hình khiến người xem gật gù "à, người này rành thật".

Nên bạn cứ nhìn vào chính đời mình mà chọn:

Mê nấu ăn thì đi vào đồ bếp.
Đang nuôi con nhỏ thì vào mẹ và bé.
Dân công nghệ thì bán phụ kiện, thiết bị.
Người mê đọc thì giới thiệu sách.

Điều ấm lòng là bạn không cần một cuộc đời bóng bẩy mới bán được. Nhiều khi chính cái thiếu thốn, cái mộc mạc, cái bối cảnh thật của bạn lại chạm được người ta. Giống như bó rau có con sâu nhỏ trông lại đáng tin hơn bó rau bóng mượt quá mức.

Bạn không cần biết mọi thứ. Bạn chỉ cần bán đúng cái mình đã hiểu.

Vậy nên đừng vội chạy theo ngách "hot" của người khác. Hãy quay về tìm lợi thế của chính bạn, thứ bạn đã sống cùng nó bao nhiêu năm nay.

Bắt đầu affiliate như thế nào?

Tới đây, có khi bạn đang ngồi gật gù "ừ, nghe được đó, mà rồi bắt đầu từ khúc nào?". Bạn còn nhớ cái cảm giác đứng trước một việc mới, muốn làm mà chưa biết đặt chân xuống đâu không? Tôi gỡ ra thành từng bước nhỏ, bạn cứ đi lần lượt, không phải nhớ nhiều.

Bước 1: Chọn một ngách gần mình. Đúng cái tôi vừa nói ở trên, bạn chọn một thứ mình quen tay, mình đang dùng, mình hiểu. Chưa cần rộng, cứ hẹp mà chắc, cái gì gần cuộc sống của bạn nhất thì bắt đầu từ đó.

Bước 2: Đăng ký nền tảng liên kết để lấy link có gắn mã của bạn. Sàn thương mại, TikTok Shop, hay chương trình liên kết của một nhãn hàng. Khâu này thường miễn phí, đăng ký xong là bạn có một cái link riêng, bên trong đã cài sẵn mã của bạn. Cái mã đó lại chính là tấm vé ghi tên bạn, ai mua qua đó thì phần hoa hồng về tay bạn.

Bước 3: Chọn vài sản phẩm bạn thật sự dùng hoặc hiểu. Đừng ôm cả gian hàng. Vài món bạn cầm lên là biết hay dở chỗ nào, vậy là đủ để mở màn.

Bước 4: Làm nội dung thật. Viết, chụp, hay quay, kiểu nào bạn thấy dễ thở thì làm kiểu đó. Không cần diễn.

Mình như thế nào thì cứ lên video như vậy.

Bạn hướng nội cũng không sao. Cái người xem cần là thấy thật, chứ không phải thấy bóng bẩy.

Bước 5: Dồn sức vào cái hook. Hook là câu mở đầu giữ chân người xem trong vài giây đầu tiên. Với một video, đây là chỗ ăn thua nhất, riêng nó đã quyết gần hết. Rồi bạn cứ đăng đều, cái nào ra đơn thì bám theo cái đó mà làm tiếp, làm riết tay quen dần.

Có một chỗ bạn nhớ giùm để khỏi đi lạc: kênh này dựng lên là để bán được hàng, không phải để nổi tiếng. Và bạn đừng chờ hoàn hảo mới dám đăng. Cứ làm để tạm, rồi sửa dần cho mỗi ngày một khá hơn.

Lỗi người mới hay mắc

Mấy lỗi này gần như ai mới vào cũng dính, tôi hồi đầu cũng vậy. Biết trước một chút thì bạn né được, đỡ mất mấy tháng ngồi loay hoay tự hỏi "sao mình làm hoài mà không ra".

Lỗi thứ nhất: ôm một lúc quá nhiều ngách. Hôm nay thấy mỹ phẩm ngon thì nhảy vô mỹ phẩm, mai thấy đồ bếp cháy hàng lại quay qua, mốt lại đồ công nghệ. Chạy tứ tung như vậy, cuối cùng chẳng ngách nào đủ sâu để khách nhớ tới mình. Cứ chọn một ngách gần mình nhất rồi làm cho tới. Để ý mà xem, mấy thương hiệu lớn cũng đi lên từ một sản phẩm rồi mới nới rộng dần.

Lỗi thứ hai: làm video dựng bằng AI cho nhanh. Chỗ này là góc nhìn riêng của tôi. Video AI nhìn bóng loáng thật, nhưng khách hí hửng nhận hàng về, mở ra thấy không giống trong clip, thế là hụt hẫng rồi mất niềm tin, lần sau họ lướt qua mình luôn. Tôi thấy chắc ăn hơn là lộ mặt, cầm món hàng thật trên tay mà nói, mình dùng rồi mình kể.

Lỗi thứ ba: mới vài tuần chưa ra đơn đã nản. Chỗ này tôi muốn ngồi xuống nói thật với bạn. Như tôi kể ở trên, ba tháng đầu tôi cũng trắng tay, không nổi một đơn nào. Ai cũng phải đi qua cái đoạn đó cả, nên bạn cứ cho mình thêm chút thời gian.

Lỗi thứ tư: mải chạy theo view mà quên mất mình đang bán hàng. Chỉ lo khoe sản phẩm mà không dùng thật, hoặc thấy lượt follow nhảy lên là sướng rồi quên chốt đơn. Kênh cả ngàn người xem mà không ai mua thì coi như bạn đang cày không công cho nền tảng. Nhớ giùm tôi: đích đến là bán được hàng, view chỉ là cái đi kèm.

Câu hỏi thường gặp

Làm affiliate có cần vốn không?

Bạn không cần vốn nhập hàng. Không ôm kho, không lo hàng tồn, không chạy ra bưu điện gửi ship. Đăng ký làm affiliate trên các sàn thường miễn phí. Cái bạn bỏ ra là thời gian và công sức: ngồi tìm hiểu sản phẩm, làm nội dung, đăng đều rồi sửa dần cho quen tay. Nhẹ vốn, nhưng không nhẹ công.

Ít người theo dõi thì bán được không?

Được. Bạn còn nhớ có những video của một kênh lạ hoắc, vài trăm người theo dõi, mà bạn vẫn bấm mua không? Một video trúng vẫn ra đơn như thường, kể cả khi kênh còn nhỏ xíu. Cái ăn thua là bạn chạm đúng món người ta đang cầm điện thoại tần ngần mãi chưa dám bấm.

Người ta bấm mua vì đúng thứ họ cần, không phải vì bạn đông người theo dõi.

Khách mua qua link của bạn có đắt hơn không?

Không. Giá y như vậy, khách không trả thêm một đồng. Hoa hồng do nhà cung cấp trích ra cho bạn, không cộng vào giá bán. Khách mua xong, sàn nhìn vào cái mã trong link mà biết đơn này là công của bạn để trả hoa hồng.

Không biết quay video, ngại lộ mặt thì sao?

Vẫn làm được, và bạn không phải người duy nhất thấy ngại. Có người chỉ viết, có người chụp ảnh sản phẩm, có người quay đúng bàn tay đang bóc hộp, đang dùng thử món đồ. Lộ mặt thì khách tin hơn, cái đó thật, nhưng không bắt buộc ngay hôm đầu. Cứ bắt đầu bằng cái bạn thấy thoải mái nhất, rồi mở dần khi quen.

Nên bắt đầu trên nền tảng nào?

Chọn nền tảng có sẵn hàng của ngách bạn và bạn hay dùng. Bạn hay lướt sàn nào, nằm xem nội dung ở đâu mỗi tối, thì bắt đầu ở đó là dễ nhất, vì bạn đã hiểu người ta ở đó thích xem gì. Đừng ôm một lúc bốn năm chỗ cho rối. Quen một chỗ cho nhuyễn rồi hẵng mở rộng.

Có bắt buộc chạy quảng cáo không?

Không. Nhiều người bắt đầu chỉ bằng nội dung tự nhiên, đăng đều rồi cái nào ra đơn thì làm tiếp. Có một chỗ bạn nên để ý cho khỏi mất tiền oan: chỗ nào giục bạn nạp tiền chạy ads để giàu nhanh thì thường không đàng hoàng, nên cẩn thận. Chạy quảng cáo là lựa chọn khi bạn đã hiểu việc, không phải tấm vé để vào nghề.

Bán sản phẩm nhạy cảm như thuốc thú y, thực phẩm chức năng thì lưu ý gì?

Nhóm này nói cẩn thận hơn một chút. Bạn chỉ giới thiệu và tư vấn ở mức thông thường, đừng phán như bác sĩ. Mấy món như thuốc trị ve rận, men tiêu hóa, bạn nói theo trải nghiệm và cách dùng; còn ca nào con vật bệnh nặng thì khuyên khách đưa tới bác sĩ thú y, đừng để lời mình thay cho chẩn đoán.

Nhận miễn phí ebook 'Tâm sự nghề kiếm tiền online'

Đọc tới đây, chắc affiliate đã bớt mờ mờ ảo ảo trong đầu bạn rồi. Nó là một cách bán hàng có thật, có đường đi rõ ràng. Chỉ là lúc mới bắt đầu, ai cũng đứng trước một khoảng mông lung, chưa biết đặt chân vào đâu trước. Tôi hiểu rõ cảm giác đó, vì tôi từng ngồi đúng chỗ bạn đang ngồi, cầm điện thoại lên rồi lại đặt xuống, không biết quay cái video đầu tiên về cái gì.

Nên tôi gom hết những gì mình đã đi qua vào một cuốn ebook nhỏ tên "Tâm sự nghề kiếm tiền online". Đọc nó, bạn sẽ hình dung được đường đi của một người mới từ số 0, nhìn thấy trước mấy cái bẫy tôi vừa kể ở trên, và đỡ mất mấy tháng loay hoay như tôi hồi đầu.

Bạn để lại email, tôi gửi bạn đọc liền. Hoàn toàn miễn phí.

Sau khi đọc, nếu bạn muốn có người đi cùng từng bước cho chắc tay, khoá học của tôi đang ở /khoa-hoc/, khi nào sẵn sàng bạn cứ ghé.